Varoluş Dergisi

UYKUNUZU ZİYAN ETMEYİN

Yapılan çalışmalarda uyku problemi olanlarda alzheimer hastalığına, fibromiyaljiye, depresyona, şizofreniye, bipolar bozukluğa, kansere, obeziteye, tıp 2 diyabete yakalanma riskinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. ABD de trafik kazalarının %1-1,5 uyku bozukluğu sebebiyle meydana gelmektedir. Literatürde 85 türde uyku hastalığı mevcuttur.

Kalabalık bir ailede büyüyünce ve çok ders çalışmam gerektiği için uzun yıllar uykuyla aramızda kavuşamayan sevgililer gibi özleme dayanan bir ilişki olmuştur. O kadar çok uykuyu severdim ki tıp fakültesi 1. sınıfta yazdığım ilk ve tek şiir yatağıma olmasına şaşırmamak gerekir. Bu nedenle bu yazımda kaliteli uykunun ne kadar önemli olduğundan bahsetmek istedim.

İnsan fiziksel, ruhsal, sosyal, entelektüel ve spiritüel gereksinimleri ile bir bütündür. Hal böyle olunca karşılanması gereken gereksinimlerimizin başında uyku gelir.

Yapılan çalışmalarda uyku problemi olanlarda alzheimer hastalığına, fibromiyaljiye, depresyona, şizofreniye, bipolar bozukluğa, kansere, obeziteye, tıp 2 diyabete yakalanma riskinin daha fazla olduğu tespit edilmiştir. ABD de trafik kazalarının %1-1,5 uyku bozukluğu sebebiyle meydana gelmektedir. Literatürde 85 türde uyku hastalığı mevcuttur.

UYKUDA NELER OLUYOR DA YETERSİZ UYUYORUZ VE UYKUMUZ BOZULDUĞUNDA BU TÜR CİDDİ HASTALIKLARA NEDEN OLUYOR?

Neden uyuduğumuzla ile ilgili binlerce hipotez varken ünlü Nörobilimci Russell Foster’ın üzerinde durduğu üç noktayı özetleyelim. İlki yenileme; gün boyunca oluşturduğumuz oksidan maddeler,  yaktığımız maddeler gece boyunca yenileniyor ve yerine konuluyor. Beynimizde bazı genler sadece uyku sırasında aktive oluyor ve bu genler tamamen yenileme ve metabolik olaylarla ilgili. Uyku sırasında yine bazı  hormon düzeyleri yükselmekte, bağışıklık ve sindirim sistemi devreye girmekte, deri yapılandırması başlamakta ve hücre bölünmesi yaşanmaktadır.

İkincisi, avcı toplayıcı zamana kadar uzanıyor enerji tasarrufu.  Fakat bu pek de mantıklı değil. Uyanık ve uykulu iki insan karşılaştırıldığında, 150 kaloriye denk gelen bir tasarruf oluyor, yani  sadece sosisli sandviçe eş değer kalori için uyanık kalınmamalı…

Fakat üçüncü fikir belki de en önemlisi; beynin işleme ve hafıza güçlendirme yeteneği. Şunu biliyoruz ki bir görevi öğrenmeye başladığımızda eğer uykumuzu alamazsak o görevi öğrenme yeteneğimiz paramparça oluyor. İnsanlar yeni tecrübeler edindikçe beyin hücreleri, beynin başka bölümleriyle bir bağlantı kurmakta. Bu tecrübelerin önemli olanlarının ayrıştırılmakta ve kalanlarının da geri plana atıldığı sonucuna ulaşılmıştır. Yani kütüphane düzenleme, hard diskimizi temizleme işte bu işlemlerin hepsi uyku esnasında gerçekleşmektedir. İyi uyku yaratıcılığı artırmaktadır. Karmaşık olaylara çözüm bulmamız büyük ölçüde bir gecelik uykuyla gerçekleşmektedir.

Aklımıza şu soru geliyor.

İYİ UYKU UYUDUĞUMU NASIL ANLARIM?

İyi uykunun 8 işareti:

  1. Sabahları iyi görünürsüz,
  2. Americano olmadan ayılamıyorum şekerim demezsiniz. Gün içinde aldığınız kafein miktarı ve uyarıcılar anksiyete seviyenizi artırır. Bu da uyuyabilmek için sedatif ihtiyacı doğurur ve alkol tüketmenize neden olur. Sonuç ilaç ve alkol bağımlılığı,
  3. Mutsuz uyanmazsınız sizi gören kaçacak delik aramaz,
  4. Açlık hormonu olarak da bilinen ghrelin hormonu iyi bir uyku ile azalır. Böylelikle sabah poğaçasına simidine saldırmazsınız kilo kontrolünü sağlarsınız,
  5. Hafta sonları ve tatiller de dahil genelde aynı zamanda ve kendiliğinizden kalkarsınız,
  6. Çalar saatle uyanmazsınız ve yataktan çıkmamak için uğraşmazsınız,
  7. Gün içinde dikkat dağınıklığınız olmaz unutkanlık yaşamazsınız,
  8. İyi uyursak iyi moda sahip oluruz. Daha düzgün ilişkileriniz olur ve işinizde daha başarılı olursunuz,

PEKİ BEN İYİ BİR UYKU İÇİN NELER YAPABİLİRİM?

Yatak odanızı uyku cennetine çevirin,

Öğleden sonra kafeinli içecekler içmeyin,

Edison’a selam olsun fakat akşamları ışık görmeye bio ritmimiz uygun değil. Özellikle yatak odanızda ki ışığı azaltın,

Aroma terapiden yardım alın. Sedatif kokular anksiyeteyi düşürüp sizi uykuya hazırlar. Lavanta yağı ve odunsu kokuları bir kaç damla yastığınıza ya da difuzöre koyabilirsiniz. Yağlar gerçek olacak.Kimyasal değil. Lütfen buna dikkat edelim,

Yatak odamız serin olacak,

Kendinize bir ritüel belirleyin. Yoga, reiki, meditasyon vb.  bunlardan yapınıza uygun olanı seçin ve uykuya böyle hazırlanın,

Sade pamuklu çarşaflar tercih edin. Tabi pijamalarınız da pamuklu olacak,

En az bir saat önce cep telefonu ve bilgisayarı kapatın.

F.Nietzsche’nin söylediği gibi; “Öyle kolay sanat değildir uyumak, onun uğruna bütün gün uyanık durmak gerek.”

 

 

 

 

 

Yrd.Doç.Dr.Selcan Arpa Düşünceli

1977 Flensburg doğumluyum. Temel öğrenim hayatımı Çankırı’da tamamladıktan sonra, yüksek öğrenimimi Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde, sonrasında uzmanlığımı 5 yıl fizik tedavi ve rehabilitasyon alanında tamamladım. Cleveland Üniversitesi'nde Hemipleji rehabilitasyonunda çalıştım. Şu anda, Nişantaşı Üniversitesi'nde Öğretim Üyesi ve özel bir hastanede, Fizik tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı olarak çalışmaktayım. Seyahat etmeyi çok severim. Yaklaşık 40 ülke ve 60 ı aşkın şehir gezdim ve geziyorum. Yogayı günlük rutinimde uygularım. Aynı zamanda Aroma Terapistim. Holistik Tıp ile ilgili olduğum için reiki ile tanıştım. Bir çocuk annesi ve evliyim.

1 Yorum

İnternet üzerinden dijital yayın hayatına ilk olarak 2013 yılında başlamış olan Varoluş Dergisi, kısa bir aradan sonra şimdi yeniden okurları ile birlikte. Değerli yazarlarımız, Spiritüalizm, Reiki, Yoga, Astroloji ve Yaşam alanlarında, siz değerli okurlarımız için yazıyor…