Varoluş Dergisi

NEY’İN MİSTİK YOLCULUĞU

Ney, Klasik Türk Musikisi’nin ve Tasavvuf Musikisi’nin en önemli sazlarındandır. Her ne kadar geçmiş dönemlerde izine rastlansa da, asıl kimliğini Osmanlı Devleti zamanında Tasavvuf Musikisi oluşumu süresinde almıştır.

İslam’ı doğru anlayabilme çalışması olan Tasavvuf ilmi ile birlikte gelişen Musiki ve Ney sazı bu sebepten dolayı daha çok Tekkelerde kendini göstermiştir.

Halk arasında ney üflemenin, neyden ses çıkarmanın çok zor olduğuna dair efsane vadır. Ancak bu konunun aslı farklıdır. Ney sazından ses çıkarmak için 1 haftalık çalışma yeterlidir ancak mânâ olarak Tasavvufi mânâda deruni ve hakiki ses çıkarmak zor, bir o kadar da ciddi emek istemektedir. Ney’in Tasavvuf literatüründeki sembolü İnsan-ı Kamil’dir. Neyde bulunan 7 delik de, bu tek insandaki 7 bilinç mertebesine işaret eder. Bundan sonra da, notalar aracılığıyla alem musikisi vücut bulmuş olur.

Tarihsel olarak, Ney sazını ilk olarak Fırat ve Dicle’nin arasındaki Mezopotamya topraklarında uygarlık sürdürmüş olan Sümerler in kullandığı varsayılmaktadır. Sümerler; M.Ö. 3500-2000 yılları arasında yaşadığına göre, Ney’in varlığı M.Ö. 3000 yıllarına dayandığı düşünülmektedir.

(Sümerlere ait kazılarda bulunan ney ve ney çalanlara ait kabartma resimler günümüzde halen  Philadelphia Müzesi’nde sergilenmektedir, niye bu kadar değerli bir tarihin bizim müzelerimizde bulunamaması da yoruma açık bir konudur.)

Mısırlı Tarihçiler ise; Ney’in icadını ,Mısır’da ilk dönem zamanını yönettiği düşünülen Tanrı Osiris zamanına dayandırmakta, Tevratta da Hagub adı verilen bir Ney türünden bahsedilmektedir.

M.Ö.1249’lu yıllarda Çin’e götürüldüğü söylenen ve hala Orta Asya’da kullanılan çift düdüklü Koş-Ney adı verilen çalgı, bildiğimiz Ney’in atasıdır.M.S.744 yıllarında kurulmuş olan Uygurlar’ın  kabartmalarında da Ney figürlerine rastlanmıştır.

Türkler, M.S. 751 Talas Savaşından sonra Müslümanlığı gönüllü olarak kabul etmişlerdir. Ancak Ney, 13. Yüzyıldan itibaren(M.S.1200’lü yıllarda) İslam Âlemi’nde önem kazanmaya başlamıştır. Şüphesiz bunda Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin önemi büyüktür.

Mutasavvıf Ferittin Attar kitabında da bahsettiği üzere Ney’in kökenini Hz Muhammed’in devrine dayandırır; Hz Muhammed, damadı olan Hz Ali’ye bir gün bazı manevi sırlardan bahsetmiş ve bu sırların aralarında kalmasını söylemiş. Hz Ali de bu sırrı tutamayıp gitmiş bir kuyunun dibine bu sırları haykırmış. Allah, o kuyuda uzun bir kamış yaratmış ve bir çoban kuyudaki kamışı keserek bir Ney yapmış. Hz Muhammed, Çobanın neyi üflerken görmüş, dinlemiş ve Hz Ali’ye söylediği sırları kamıştan duymuş. Hz Ali de, kendisine, sırları kuyuya söylediğini itiraf etmiş. Mitolojik olarak da bu hikaye Midas’in Kulakları Efsanesine de benzetilmektedir.

Tarihler boyu, müziğin inceliğini insan ruhunun inceliğiyle birleştiren Ney ve Neyzenlere saygıyla.

Güzel bir ney dinletisi : https://www.youtube.com/watch?v=pN6dnjCmZlg

 

Alıntılar:

www.neyzenim.com

www.bilgiustam.com

Sebile Güneş

Sebile Güneş Nisan 1977 Yılında Bursa’da dünyaya geldi. İlk ve Orta Öğretimini Bursa Nedim Öztan İlkokulu ve Bursa Cumhuriyet lisesinde tamamladıktan sonra , Ege Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümünü kazanarak İzmir ‘e yerleşti . Mezun olduktan sonra evlendi, Defne ve Burak adında iki çocuğu var. 2002 yılından beri özel sektörde mesleğini yapmaktadır. Diğer yandan da www.evrenselreiki.com adlı sitesi aracılığıyla reiki ile ilgili danışanlarına yardımcı olmaktadır. Kendisine, sebilegunes2007@hotmail.com mail adresinden ulaşabilirsiniz.

Yorum Yaz

İnternet üzerinden dijital yayın hayatına ilk olarak 2013 yılında başlamış olan Varoluş Dergisi, kısa bir aradan sonra şimdi yeniden okurları ile birlikte. Değerli yazarlarımız, Spiritüalizm, Reiki, Yoga, Astroloji ve Yaşam alanlarında, siz değerli okurlarımız için yazıyor…